Lịch sử ngành học

LỜI NGỎ RA MẮT WEBSITE ĐÔ THỊ HỌC

Đất nước chúng ta đang tiến hành công nghiệp hoá và đô thị hoá. Đó là một cuộc cách mạng rất vĩ đại nhằm chuyển từ một xã hội nông nghiệp nghèo nàn lạc hậu thành một xã hội công nghiệp-đô thị và hiện đại. Phát triển đô thị không phải là một cuộc chơi ngẫu hứng và tuỳ tiện. Nó đòi hỏi phải nắm được qui luật phát triển, và phải có một nguồn lực vật chất và nhân văn dồi dào.

Đô Thị học và Quản lý đô thị là một khoa học hiện đại, liên ngành và mang tính ứng dụng cao. Nó có trách nhiệm cung cấp cho xã hội một đội ngũ các nhà quản lý chuyên nghiệp phục vụ cho công cuộc đô thị hóa của đất nước.

Để đào tạo ra các nhà Đô thị học và Quản lý đô thị có chất lượng thì cần có sự cộng hưởng từ các nguồn lực và công cụ khác nhau trong công tác đào tạo, trong số đó có công nghệ thông tin. Công nghệ thông tin đang làm thay đổi đời sống của chúng ta, với công nghệ và kỹ thuật tiên tiến nó đã làm cho thế giới nhỏ lại và phẳng hơn. Nó giúp cho con người kết nối với nhau nhanh chóng và bày tỏ mình một cách dễ dàng.

Bắt đầu từ tháng 2-2011, trang thông tin điện tử (web) của Khoa chính thức đưa vào hoạt động. Khoa Đô thị học sử dụng trang web này như là một cửa sổ để mở ra với thế giới bên ngoài nhằm giới thiệu với bạn bè trong nước và quốc tế về một ngành đào tạo và một tổ chức khoa học mới nhưng đầy hấp dẫn và tiềm năng ở Việt Nam.

Khoa cũng sử dụng trang Web này như là một công cụ điều hành và quản lý hữu hiệu trong xu thế “chính phủ điện tử”. Trang web sẽ cung cấp thông tin về đào tạo, tài liệu học tập, thời khóa biểu, học bổng, chương trình hoạt động ngoại khóa cho sinh viên.

Trang web cũng như là một giảng đường khoa học mở để cho các nhà khoa học, các sinh viên thảo luận với nhau có định hướng về những vấn đề đô thị cùng quan tâm. Người đọc sẽ được tiếp nhận các thông tin liên quan đến nghiên cứu khoa học, các công trình nghiên cứu về đô thị, các dự án và các nguồn quĩ hỗ trợ cho công tác nghiên cứu.

Trong tương lai, trang web này sẽ là cầu nối giữa các cựu sinh viên với nhau, giữa các thế hệ sinh viên khác khóa và với các thầy cô giáo trong khoa.

Trang web sẽ là một người bạn đồng hành, một nhân chứng cùng thầy trò Đô Thị Học đi theo suốt chiều dài lịch sử phát triển của Khoa và lịch sử phát triển đô thị Việt Nam.

 

GIỚI THIỆU VỀ NGÀNH ĐÔ THỊ HỌC

Lịch sử ngành học trên thế giới

Đô thị học đã được hình thành và ra đời rất sớm ở Bắc Mỹ (Mỹ và Canada) từ những năm 1950. Ở các trường đại học danh tiếng Bắc Mỹ đều có ngành đào tạo đô thị học. Những trường có thể kể đến ở Hoa Kỳ như khoa đô thị học tại San Francisco State University; The University of new Orleans; ở Canada như: The University of British Columbia, University of Toronto, Calgary University , … ở châu Âu cũng có một số trường có đào tạo ngành Đô thị học như Đại học Wittenberg, Đại học Darmstadt của Cộng Hòa Liên Bang Đức,..

Ở các nước châu Á, Đô thị học được hình thành vào khoảng những năm 1970 khi tiến trình đô thị hóa được đẩy nhanh về tốc độ và gia tăng về qui mô ở mức chưa từng thấy. Hiện nay Đô thị học được coi là ngành khoa học mũi nhọn và quan trọng đối với các nước đang phát triển ở Châu Á. Các trường đại học hàng đầu châu Á có các khoa Đô Thị Học như Đại học tổng hợp Malaysia, đại học Chiba (Nhật Bản), đại học Thammasat (Thái Lan), Đại học Seoul (Hàn Quốc).

Khoa Đô thị học có thể được cơ cấu là một khoa nằm trong Trường Đại học Kiến trúc, một viện/trường (college) trong Trường Đại học tổng hợp đa ngành hoặc là một khoa trong trường đại học chuyên về khoa học xã hội. Từ sau năm 1990, ngoài xu hướng truyền thống là giữ nguyên Đô thị học như một khoa học lý thuyết nền tảng thì bắt đầu có xu hướng phát triển mạnh phần ứng dụng và thực tiễn gắn với qui hoạch đô thị hoặc gắn với quản lý đô thị. Khoa Đô Thị Học của trường Đại học Malaysia được mở rộng thêm về hướng qui hoạch kinh tế-xã hội đô thị (Department of Urban Studies and Planning), Khoa Đô thi học của Đại học Seoul lại thiên về Quản lý đô thị,…

Đặc điểm ngành học

Đô thị học là khoa học mang tính hiện đại :

Nó luôn tiếp nhận và cập nhật các khoa học tiên tiến, kế thừa các thành tựu nghiên cứu của khoa học ứng dụng, của công nghệ - kỹ thuật hiện đại trong lĩnh vực qui hoạch, kiến trúc, xây dựng, môi trường và công nghệ thông tin.

Đô thị học cùng với các khoa học khác và các lực lượng xã hội tham gia giải quyết những vấn đề nóng bỏng, thời sự và cấp thiết của đô thị hiện đại trong ngày hôm nay. Theo như mục tiêu đào tạo của khoa Đô thị học, Trường Đại học San Francisco, Hoa Kỳ thì “các thành phố luôn là nơi diễn ra những thay đổi và cải cách mạnh mẽ nhất trong xã hội. Nó vừa tạo ra những khả năng và cơ hội mới cho con người vừa làm nảy sinh những vấn nạn cần sự quan tâm của cả cộng đồng. Khi chúng ta bắt đầu bước vào thế kỷ 21, các tiến trình toàn cầu hóa đem lại nhiều thách thức mới cho đô thị. Các quyết định đầu tư toàn cầu và “tự do thương mại” ảnh hưởng không chỉ đến nghề nghiệp mà còn đến các vấn đề văn hóa, biến động dân số và biến đổi môi trường, mà trong đó, các thành phố giữ vai trò quan trọng trong việc đáp ứng những đổi thay vô cùng mới mẻ này” .

Đô thị học là khoa học mang bản chất xã hội và nhân văn. Đô thị học luôn đặt con người vào trung tâm của hoạt động khoa học và thực tiễn. Nó hướng tới việc giải quyết các vấn đề văn hóa - xã hội của đô thị như cư trú, không gian công cộng, cơ sở hạ tầng xã hội, dịch vụ công, đa dạng văn hóa đô thị, vấn đề truyền thống và hiện đại trong phát triển, bảo tồn di sản vật thể và phi vật thể trong hiện đại hóa. “Đô thị học là sự nỗ lực mang tính liên ngành nhằm trả lời và gỡ rối những nghịch lý vô hình và tập trung hóa vào đô thị trong một tinh thần nhân văn” (Lời giới thiệu về Đô thị học của trường UBC- Canada).

Đô thị học là một khoa học mang tính liên ngành. Điều này xuất phát từ chính đặc điểm của đô thị là: đa dạng, đa chiều, đa cấp độ, đa mục tiêu. Do vậy mà khi giải quyết bất kỳ bài toán nào của đô thị thì người ta cũng cần đến sự liên kết của nhiều ngành khoa học lại với nhau, hay nói một cách khác không thể giải quyết các bài toán đô thị chỉ duy nhất bằng một khoa học, một giải pháp kỹ thuật “không chỉ có một cách để hiểu về đô thị, không có một môn học siêu việt nào có thể khám phá ra hết những điều bí mật, cũng như không có một ngành nghề nào độc tôn nắm giữ chìa khóa đi vào tương lai của đô thị. Khởi nguồn từ những giả định này, Đô thị học có hướng tiếp cận liên ngành, nó mang đến nhiều khía cạnh khác nhau cho ngành học về đời sống đô thị”. (Trích dẫn trong chương trình đào tạo của khoa Đô thị học Trường Đại học Pennsylvania, Hoa Kỳ) . Trong một ý nghĩa tương tự, trường đại học Toronto của Canada cũng khẳng định rằng “nghiên cứu liên ngành rất quan trọng đối với Đô thị học, bởi vì thành phố là nơi giao thoa của các hoạt động kinh tế, xã hội, chính trị và văn hóa. Đô thị học là một sự tiếp cận đa ngành đối với nghiên cứu về tăng trưởng, phát triển và biến đổi trong môi trường đô thị. Nó phản ánh sự đa dạng trong công tác quy hoạch qua việc yêu cầu sinh viên hoàn tất các khóa học trong các ngành khoa học xã hội”(Lời giới thiệu chương trình Đô thị học của Trường Đại học Toronto - Canada). Đô thị học là môn khoa học nằm ở phần giao thoa giữa khoa học kỹ thuật - công nghệ, kinh tế - môi trường và khoa học xã hội - nhân văn. Ở đây, cụ thể là giữa qui hoạch, kiến trúc, xây dựng, môi trường, kinh tế và khoa học xã hội nhân văn. Trong lời giới thiệu về chương trình đào tạo, Trường Đại học Malaysia có viết về sứ mệnh (mission) của khoa Đô thị học như sau: “Đô thị học là khoa hàng đầu của đại học Malaysia trong lĩnh vực liên quan đến các vấn đề đô thị, nhân văn và khoa học xã hội, nó kết nối chúng lại với nhau trong sự vận động sáng tạo một xã hội phát triển và đóng góp cho sự phát triển quốc gia và quốc tế” .

Đô thị học là khoa học có tính ứng dụng cao. Đô thị học là môn khoa học kết hợp giữa lý thuyết hàn lâm và hoạt động thực tiễn. Những kiến thức và kỹ năng trang bị cho sinh viên phải luôn gắn bó mật thiết với thực tế sinh động của đất nước và với địa bàn mà họ sinh sống, phải hướng tới sự nhận biết và ứng xử hợp lý với những biến đổi dồn dập trong một thế giới luôn vận động. Trong chương trình đào tạo của khoa Đô thị học, Trường Đại học San Francisco có viết “mục tiêu nhằm chuẩn bị cho sinh viên theo hướng chuyên nghiệp hóa để nâng cao chất lượng sống đô thị. Trang bị cho họ khả năng phản ứng trước những vấn nạn đô thị và những đổi thay liên tục trong chính sách. Cung cấp một khối lượng kiến thức liên quan đến tính năng động đô thị. Hỗ trợ cộng đồng thông qua việc ứng dụng nghiên cứu và họat động của thầy và trò trong khoa Đô thị học”.

Đô thị học có sứ mệnh phục vụ cộng đồng. Có thể nói Đô thị học là một trong số các ngành đào tạo có sứ mệnh phục vụ cộng đồng rõ rệt nhất của khoa học xã hội. Nó lấy chất liệu sinh động từ cuộc sống qua các kết quả nghiên cứu, phản hồi để phục vụ cho cộng đồng. Các nhà phát triển đô thị, chuyên gia đô thị, quản lý đô thị sẽ tham gia tích cực vào tiến trình đô thị hóa. Đại học San Francisco khi đề cập đến sứ mạng chính của chương trình đào tạo Đô thị học có viết “đây là ngành học nhằm chuẩn bị cho sinh viên tiếp cận đến các vấn đề công bằng xã hội và phát triển môi trường bền vững ở các thành phố trên thế giới bằng cách học hỏi cách thức phát triển và quản lý các chính sách đối với các vấn đề trên. Chương trình của chúng tôi dựa trên niềm tin rằng sinh viên các trường đại học nghiên cứu đô thị học sẽ có cơ hội cũng như trách nhiệm lớn lao phục vụ các cộng đồng của mình, đồng thời đào tạo ra các chuyên gia đô thị tương lai và phát triển các hướng tiếp cận mới đối với các vấn đề đô thị”.

Ở trên thế giới hiện nay, ngành Đô thị học rất phát triển, nó tồn tại là một khoa mạnh và là mũi nhọn của trường đại học đa ngành, đúng như trong lời tuyên bố của Đại học Malaysia về Đô thị học “thể hiện một chương trình đào tạo xuất sắc và mũi nhọn trong giảng dạy, học tập, nghiên cứu về đô thị trong thiết chế giáo dục đại học của Malaysia”. Thực tế cho thấy các thành phố phát triển cân bằng và hài hòa như Seoul, Kuala Lumpur đều có sự đóng góp rất lớn của ngành khoa học đô thị.

 

GIỚI THIỆU VỀ KHOA ĐÔ THỊ HỌC

Lịch sử ra đời khoa Đô thị học của trường ĐH KHXH&NV TP.HCM

Việt Nam đang trải qua tiến trình đô thị hóa và công nghiệp hóa. Nhưng đô thị hóa không chỉ là một quá trình lịch sử tự nhiên, giản đơn mà nó có sự tác động tích cực hay tiêu cực của con người, của các tổ chức đóng vai trò lãnh đạo xã hội. Như thế, việc nắm bắt qui luật, các nguyên tắc phát triển của đô thị là một vấn đề rất quan trọng. Khu vực Nam bộ và Thành phố Hồ Chí Minh đang đẩy nhanh quá trình đô thị hóa, sau gần 20 năm tiến hành đô thị hóa đã thu được những thành tựu đáng ghi nhận, nhưng cũng nảy sinh nhiều vấn nạn xã hội như tắc nghẽn giao thông, ngập lụt nội thị, sức ép dân số, mâu thuẫn xã hội, phân hóa giàu nghèo, ô nhiễm môi trường, tệ nạn xã hội, văn hóa bản địa bị thu hẹp… Nhu cầu hình thành một ngành học đào tạo ra các chuyên gia về lĩnh vực này được đặt ra cấp bách, nhưng do là ngành học hoàn toàn mới ở Việt Nam cho nên gặp rất nhiều khó khăn trong quá trình xây dựng

Tiền thân của Bộ môn đô thị học là Trung Tâm nghiên cứu phát triển Đô thị và Cộng đồng (CUCD). Nó được ra đời vào ngày 14-02-2003 theo quyết định số 12/ QĐ-TCCB do GS.TS. Ngô Văn Lệ, Hiệu trưởng ký. Giám đốc Trung Tâm khi đó là PGS.TS Nguyễn Minh Hòa và các cán bộ qua các thời kỳ: Bùi Việt Thành, Hoàng Hoa Mỹ Tú, Võ Anh Quân, Trương Nguyễn Khải Huyền, Lê Thị Hồng Diệp,…Sau 4 năm hoạt động nó trở thành một trong số các Trung tâm phát triển mạnh nhất và hoạt động hiệu quả nhất của nhà trường. Trung tâm đã tổ chức được 6 cuộc hội thảo quốc tế với qui mô lớn, 5 cuộc hội thảo quốc gia và thành phố, xuất bản được 5 đầu sách, và hàng chục bài báo. Tuy nhiên chức năng hoạt động của một Trung tâm nghiên cứu không đáp ứng được nhu cầu đào tạo nguồn nhân lực, do vậy mà đến ngày 18-4-2007, PGS.TS. Võ Văn Sen, Hiệu trưởng, Chủ tịch Hội đồng khoa học đã ký quyết định số 70/QĐ –TCHC thành lập Bộ môn Đô Thị Học trực thuộc nhà trường. Lúc này Trung Tâm nghiên cứu Đô thị và Phát triển cộng đồng được sáp nhập về bộ môn. Ban lãnh đạo Bộ môn gồm có PGS.TS. Nguyễn Minh Hòa và ThS.KS. Nguyễn Hoàng Mỹ Lan.

Sau khi có quyết định thành lập, Bộ môn ngay lập tức tiến hành qui tụ các chuyên gia từ các nguồn đào tạo khác nhau để hình thành nên một đội ngũ các thầy cô giáo có năng lực và tâm huyết với nghề. Thời điểm 4-2007 cũng là thời điểm bắt đầu lịch sử của một ngành học và một tổ chức đào tạo hoàn toàn mới và lần đầu tiên có ở Việt Nam, cho đến nay (2011) Trường đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn là nới duy nhất có ngành học này. Các thời điểm lịch sử cần ghi nhận:

31-12-2007, Giám đốc Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh ký quyết định mở ngành đào tạo mới là ngành Đô Thị Học

15-9-2008, Hội đồng khoa học và đào tạo của Bộ môn được thành lập với 7 thành viên.

9-2008, khóa sinh viên Đô thị học đầu tiên nhập trường được mang tên ĐTH 1.

25-10-2010, do nhu cầu xác định chuẩn đầu ra của ngành học và yêu cầu đào tạo gắn với nhu cầu của xã hội, cho nên ngày 25-10-2010, Hiệu trưởng nhà trường đã ký quyết định đổi tên bộ môn thành “Bộ môn Đô Thị Học và Quản Lý đô thị”, các chức năng và nhiệm vụ được giữ nguyên.

Ngày 14-12-2012, Giám đốc Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh ký quyết định thành lập Khoa Đô Thị Học trên cơ sở nâng cấp  Bộ môn Đô thị học và Quản lý đô thị.

SỨ MỆNH

Khoa Đô thị học là đơn vị cấp khoa trực thuộc nhà trường, dưới sự lãnh đạo của ban giám hiệu và đảng ủy nhà trường. Cùng với các đơn vị khác trong trường, Khoa tham gia vào việc nâng cao dân trí về lĩnh vực đô thị; trực tiếp đào tạo nguồn nhân lực cho công cuộc công nghiệp hóa - đô thị hóa ở các cấp độ khác nhau (cử nhân, thạc sĩ, tiến sĩ), và phát hiện, bồi dưỡng nhân tài trong lĩnh vực quản lý.

Khoa hướng đến việc trở thành một trung tâm nghiên cứu-đào tạo về lĩnh vực đô thị học và quản lý đô thị lớn nhất ở phía Nam Việt Nam, và trong một tương lai gần sẽ đứng ngang bằng với nước trong khu vực Đông Nam Á và Châu Á.

TẦM NHÌN

Khoa Đô thị học có nhiệm vụ nâng cao dân trí về lĩnh vực đô thị; trực tiếp đào tạo nguồn nhân lực cho công cuộc công nghiệp hóa - đô thị hóa ở các cấp độ khác nhau (cử nhân, thạc sĩ, tiến sĩ).

Khoa Đô thị học hướng đến việc trở thành một trung tâm nghiên cứu - đào tạo về lĩnh vực đô thị  lớn nhất ở phía Nam Việt Nam, và trong một tương lai gần sẽ đứng ngang bằng với nước trong khu vực Đông Nam Á và Châu Á.

CHỨC NĂNG – NHIỆM VỤ

1. Đào tạo đại học bậc cử nhân, thạc sĩ  và tiến tới đào tạo tiến sĩ. Tổ chức các khóa huấn luyện ngắn và dài hạn (có cấp chứng chỉ), tổ chức các chương trình tham quan nghiêncứu trong và ngoài nước, tiếp nhận các sinh viên và học giả nước ngoài làm việc tại Khoa.

2.  Tổ chức và thực hiện các đề tài nghiên cứu các cấp, tổ chức hội thảo khoa học trong nước và quốc tế.

3. Chức năng tư vấn, thẩm định và hỗ trợ cho việc hoạch định chính sách:

- Tư vấn cho các tổ chức, cá nhân trong việc thiết lập dự án và hỗ trợ nghiên cứu ở các cấp độ khác nhau.

- Thẩm định các dự án, các chương trình dân sinh trên các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, xã hội  của đô thị thông qua các hoạt động nghiên cứu.

- Tham gia trợ giúp việc hoạch định chính sách cho các tổ chức chính trị - xã hội các cấp.

4. Chức năng tuyên truyền và phổ biến kiến thức: Xuất bản các ấn phẩm nghiên cứu khoa học (sách chuyên đề, tài liệu huấn luyện) và giảng dạy.

Ban chủ nhiệm Khoa

Góp ý
Họ và tên: *  
Email: *  
Tiêu đề: *  
Mã xác nhận:
 
 
RadEditor - HTML WYSIWYG Editor. MS Word-like content editing experience thanks to a rich set of formatting tools, dropdowns, dialogs, system modules and built-in spell-check.
RadEditor's components - toolbar, content area, modes and modules
   
Toolbar's wrapper  
Content area wrapper
RadEditor's bottom area: Design, Html and Preview modes, Statistics module and resize handle.
It contains RadEditor's Modes/views (HTML, Design and Preview), Statistics and Resizer
Editor Mode buttonsStatistics moduleEditor resizer
 
 
RadEditor's Modules - special tools used to provide extra information such as Tag Inspector, Real Time HTML Viewer, Tag Properties and other.